Polish Times - Czas Polski - tygodnik polski w Detroit, USA

Do rozpoczęcia zimowej olimpiady pozostało jeszcze kilka tygodni, sportowcy szlifują formę, a organizatorzy rwą resztki włosów z głów, a to za sprawą kaprysów natury: po prostu śniegu w Vancouver i okolicy jak na lekarstwo... .  Przypomina mi się w tym momencie złośliwa opowiastka związana właśnie z zimowymi igrzyskami, otóż ktoś śmiał się, iż są to zawody organizowane wtedy, kiedy zaczyna brakować śniegu...

Co prawda organizatorzy zapowiadają, że śniegu nie zabraknie, są robione zapasy w tych okolicach, gdzie śniegu nie brakuje, a w planach jest nawet wykorzystanie... helikopterów do przewożeniu śniegu!

No ale śnieg potrzebny jest od 12 lutego, a sztafeta z płomieniem olimpijskim przemierza Kanadę już od 30 października 2009 r.  W sztafecie bierze udział 12 tys. osób, a płomień pokona trasę liczącą 45 tys. km.

Z prostego rachunku wynika, że większość trasy płomień będzie przewożony, a tylko w miastach i osiedlach robią to konkretni ludzie, jak Paul Janikowski, nasz młody rodak z La Salle (takie nieco dalsze przedmieście Windsor).

Zanim przedstawię Paula i przebieg sztafety w La Salle, kilka słów na temat historii.  Otóż zimowe igrzyska organizowane są od roku 1924 - Chamonix we Francji.  Początkowo nazywane były Tygodniem Sportów Zimowych, ale szybko nazwę zmieniono i organizowano zarówno letnie, jak i zimowe igrzyska w tym samym roku.

Znicz olimpijski po raz pierwszy zapłonął w 1928 r. w Amsterdamie, dopiero Niemcy w 1936 r. zorganizowali pierwszą sztafetę, która z ogniem odpalonym w starożytnej Olimpii przeniosła go do Niemiec na igrzyska roku 1936.  Co ciekawe, w Niemczech hitlerowskich nocne marsze z pochodniami, masowe wiece były częścią nazistowskiego wychowania.  Odwołanie się do starożytnych Greków miało świadczyć o pochodzeniu samych Niemców.  Tak więc piękna idea olimpijskiej sztafety, z płomieniem zapalanym w Olimpii, ma bardzo niepiękne początki.

W starożytności na czas igrzysk przerywano wojny, ale współcześnie po prostu nie organizowano olimpiad, tym nie mniej duch olimpijski przetrzymał wszystkie próby i w dniu 12 lutego na stadionie olimpijskim w Vancouver ponownie zapłonie znicz olimpijski.
Jak już wspomniałem w Kanadzie do udziału w sztafecie wytypowano 12 tys. osób.  Nie ukrywam, sam również starałem się o ten zaszczyt - np. niektóre instytucje finansowe ogłaszały, że szukają chętnych.  Zgłosiłem się, wybrałem trasę wzdłuż autostrady 401, między London a Windsor, o świcie - jednym słowem starałem się obstawić takie miejsce i czas, aby mieć chociaż złudzenie, że zostanę wybrany.  Zamiast tego zaproponowano mi... pożyczkę!

Ale Paul Janikowski przebiegł swoje 300 m w La Salle dzięki temu, że dyrekcja szkoły, do której uczęszcza, wytypowała go.  Ktoś zapyta, dlaczego akurat on?  Okazuje się, że Paul jest bardzo uzdolnionym lekkoatletą, a także piłkarzem, tyle tylko, że po złamaniu obojczyka opiekunowie wytłumaczyli mu, że nie może więcej ryzykować; po prostu w biegach ma szansę osiągnąć znacznie więcej niż w piłce nożnej.

Piłkę nożną Paul trenował w... Michigan.

Na mistrzostwach Kanady w ub. roku Janikowski wywalczyl szóste miejsce w kategorii juniorów i trzecie w gronie swoich rówieśników, okazuje się bowiem, że regularnie startuje ze starszymi od siebie biegaczami i wcale im nie ustępuje.

Sztafeta olimpijska, w której brał udział, dotarła do La Salle w dniu 23 grudnia, w godzinach popołudniowych.  Ponieważ było to duże wydarzenie dla nas, Polaków, no i zaszczyt dla naszego młodego rodaka, na trasę biegu udała się dość liczna reprezentacja z biało-czerwoną flagą.  Na miejscu okazało się, że poszczególni uczestnicy, zanim przejmą płomień, mają kilka minut na spotkanie z sympatykami, kibicami, wykorzystaliśmy to na robienie pamiątkowych zdjęć.

Dodam, że drugą serię wykonaliśmy już po powrocie Paula do domu.  Za jedyne 350 dol. uczestnicy sztafety mogli pochodnię zatrzymać...  I to było dla nas duże zaskoczenie, nie spodziewaliśmy się, że może to być tak kosztowna przyjemność, ale któż z nas nie kupiłby takiej pamiątki?

Po zakończeniu biegu przez La Salle płomień przeniesiono do Windsor, tutaj, przed ratuszem, zorganizowano duże święto z odpaleniem znicza.

Następnego dnia, czyli w wigilię Bożego Narodzenia, o godz. 6:00 rano, na dwie minuty sztafeta zatrzymała się po drugiej stronie miasta - w Tecumseh.  Dla pierwszych 200 dzieci przygotowano prezenty w postaci pamiątkowych rękawic z olimpijskimi kołami.  Wśród tych, którzy rękawice otrzymali byli nasi młodzi rodacy: Gabriela Krasowki i Kacper Szutka.  „Nie było łatwo wstać tak wcześnie, ale warto było” - powiedział 11-letni Kacper.

Co tu dużo mówić, Kanada to taki trochę młodszy i słabszy brat USA, nie kryjący swych kompleksów i zapowiadający na każdym kroku zwycięstwa w czasie olimpiady.  Zwłaszcza niedawna porażka w mistrzostwach świata juniorów w hokeju na lodzie, popsuła humory, ale igrzyska za pasem i będzie okazja, aby seniorzy pokazali, kto jest mistrzem hokeja...  Jakoś tak to wygląda od środka, że szczególnie ciężko pogodzić się Kanadyjczykom z porażkami z sąsiadem z południa.

Mówiąc o igrzyskach trzeba też podkreślić jeszcze jeden szczególny moment: otóż na palcach jednej ręki można policzyć te państwa, które organizowały zawody i nie wywalczyły złotego medalu!  Kanada gościła letnie (Montreal 1976) i zimowe (Calgary 1988) igrzyska nie zdobywając złota, ale do historii przeszły inne „osiągnięcia”, np. dług zaciągnięty na letnie igrzyska w Montrealu spłacano przez 30 lat; zazwyczaj zawody tej rangi przynoszą dochody, ale w Montrealu było inaczej.  Poza tym po oberwaniu chmury woda zgasiła znicz olimpijski, na szczęście jeden z działaczy miał przy sobie zapalniczkę i nie namyślając się zbyt długo - zapalił płomień.  Później tłumaczono, że zapasowy ogień przetrzymywano gdzieś w bezpiecznym miejscu.  Ale z płomieniem w Montrealu to nie koniec ciekawostek.  Po ceremonii zapalenia pochodni w Olimpii ogień w postaci sygnału radiowego przekazano do Ottawy, tam sygnał radiowy miał uruchomić promień lasera, a ten ponownie odpalić pochodnię.  Prawda, że bardzo skomplikowana operacja?

Ponieważ gospodarz igrzysk ma prawo zaproponować nowe konkurencje, w Vancouver planowano skoki narciarskie kobiet, ale pomysł został odrzucony.  Tym czasem inni działacze naciskają, aby do programu igrzysk wprowadzić... biegi przełajowe.  Za czery lata w Soczi biegów jeszcze nie będzie, ale za osiem lat wszystko jest możliwe.  Dzięki dołączeniu biegów przełajowych sportowcy z krajów afrykańskich będą mieć szansę na medale w sportach zimowych.

A jako, że i Paul Janikowski osiąga coraz lepsze wyniki w przełajach - czyż nie byłoby pięknie, gdyby za osiem lat reprezentował Kanadę na kolejnych igrzyskach zimowych?

Leszek Wyrzykowski